ایرانمرد، در لابه لای كتاب ها، ۷
در سایه یک تصمیم مشترک، روایت آنان که با سلیمانی رفتند
به گزارش تعمیرکار، همراهی با شهید حاج قاسم سلیمانی برای برخی صرفا یک مأموریت مقطعی نبود؛ انتخابی بود که مسیر زندگی شان را تغییر داد و آنان را در میدان های مختلف، تا نقطه ای مشترک یعنی شهادت پیش برد.
خبرگزاری مهر،
گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری:
از سال ۱۳۹۸ به بعد، دی ماه دیگر صرفا آغاز زمستان نبود. تقویم، هر سال در این ماه به نقطه ای می رسد که حافظه جمعی ایرانی ها و بخشی از مردم منطقه، ناگزیر به عقب بازمی گردد؛ به بامدادان سیزدهم دی ماه و خبری که با سرعت در رسانه های داخلی و خارجی منتشر گردید. خبری کوتاه، اما سنگین: ترور فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فرودگاه بغداد.
ساعت حدود ۱: ۲۰ بامدادان بود که فرودگاه بغداد به صحنه حمله ای هدفمند تبدیل شد؛ حمله ای که نه فقط یک فرمانده نظامی، بلکه تعدادی از همراهان نزدیک او را هم هدف قرار داد. در اولین ساعات انتشار خبر، تمرکز رسانه ها بر یک نام بود؛ اما با دقت در لیست شهدا، اسامی دیگری هم دیده می شد؛ نام هایی ایرانی و عراقی که سال ها در مأموریت های مختلف، در میدان ها و سفرها، در کنار حاج قاسم سلیمانی حضور داشتند.
این واقعه، عزایی مشترک را میان دو ملت رقم زد. فرماندهان و نیروهایی از ایران و عراق که در سالهای طولانی، در جبهه ای واحد تعریف می شدند، این دفعه در نقطه ای واحد به پایان راه رسیدند. همراهی ای که برای بعضی از آنان، صرفا یک مسئولیت سازمانی یا مأموریت مقطعی نبود، بلکه انتخابی آگاهانه بود که مسیر زندگی شان را تغییر داد و به سرنوشتی مشترک انجامید.
این گزارش، نگاهی دارد به بخشی از این همراهان؛ افرادی که بعضی از آنان مبحث کتاب و روایت مکتوب شده اند و برخی دیگر هنوز کمتر شناخته شده اند. تمرکز این گزارش بر همان همراهی است؛ همراهی ای که بالاخره، در فرودگاه بغداد به نقطه پایان رسید.
فرمانده نیروهای مردمی عراق
ابومهدی المهندس با نام اصلی جمال جعفر محمدعلی آل ابراهیم، متولد سال ۱۹۵۴ در بصره، از پدری عراقی و مادری ایرانی بود. او تحصیلات خودرا در رشته مهندسی عمران به پایان رساند و بعد از طی دوره سربازی، فعالیت حرفه ای خودرا بعنوان مهندس عمران در مؤسسه عمومی آهن و فولاد بصره شروع کرد. مسیر زندگی او اما بتدریج از کار فنی به فعالیتهای سیاسی و نظامی تغییر جهت داد و بعدها در مقطع کارشناسی ارشد علوم سیاسی هم تحصیل کرد.
در اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی، المهندس به حزب دعوت اسلامی عراق پیوست و هم زمان آموزش های فقهی خودرا در دفتر آیت الله سید محسن حکیم دنبال کرد. با روی کار آمدن صدام حسین و تشدید فشارها بر نیروهای مذهبی شیعه، وی در سال ۱۹۸۰ عراق را ترک و وارد ایران شد. در ایران، به شکل داوطلبانه در دفاع مقدس حضور یافت و تحت فرماندهی سپاه بدر، در عملیات هایی چون خیبر، قدس ۴ و کربلای ۲ مشارکت کرد.
تجربه میدانی و توان سازماندهی، المهندس را به یکی از چهره های اثرگذار نیروهای بدر تبدیل کرد و در سال ۲۰۰۱ به فرماندهی این نیروها رسید. بعد از ظهور داعش و صدور فتوای آیت الله سیستانی برای تشکیل بسیج مردمی، او نقش محوری در سازماندهی نیروهای حشدالشعبی ایفا کرد و بعنوان جانشین فرمانده، در اکثر جبهه ها حضور داشت. این نقش فعال، نام او را در لیست تحریمها و اهداف ایالات متحده قرار داد.
«جمال»/ شهلا پناهی/ سوره مهر
کتاب «جمال» نوشته شهلا پناهی، از معدود آثاری است که کوشیده زندگی ابومهدی المهندس را نه صرفا در چارچوب یک فرمانده نظامی، بلکه بعنوان یک کنشگر سیاسی ـ اجتماعی در بستر تحولات معاصر عراق روایت کند. این کتاب، مسیر زندگی جمال جعفر محمدعلی آل ابراهیم را از تولد در بصره تا رسیدن به جایگاه جانشین فرمانده حشدالشعبی، به شکل خطی و مستند دنبال می کند.
محافظ وفادار فرمانده نیروی قدس
شهید وحید زمانی نیا متولد ۳۰ تیر ۱۳۷۱ در محله اتابک تهران بود. او بعد از پایان تحصیلات اولیه، به نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پیوست؛ حضوری که هم زمان با تشدید بحران های امنیتی در سوریه و عراق رقم خورد. زمانی نیا در سالهای حضور داعش، بارها به سوریه اعزام شد و در شمار نیروهای فعال در جبهه های مختلف قرار گرفت.
پس از فروکش کردن درگیری ها و برگشت نسبی ثبات، او به تیم حفاظت حاج قاسم سلیمانی ملحق شد و در سالهای پایانی عمر سردار، در اکثر سفرها و مأموریت ها در کنار او حضور داشت. بامدادان ۱۳ دی ۱۳۹۸، وحید زمانی نیا بهمراه حاج قاسم سلیمانی و دیگر همرزمان، در حمله تروریستی فرودگاه بغداد به شهادت رسید. او هنگام شهادت ۲۷ سال داشت و تنها دو ماه از عقد ازدواجش گذشته بود.
«قاسم حاج قاسم»/ زینب مولایی/ انتشارات روایت فتح
کتاب «قاسم حاج قاسم» نوشته زینب مولایی، اثری است با ساختار زندگی نامه داستانی که بخشی از آن به روایت زندگی شهید وحید زمانی نیا اختصاص دارد. نویسنده در این کتاب، کوشیده با بهره گیری از زبان روایت، تجربه زیسته یک محافظ جوان را در کنار فرمانده نیروی قدس به تصویر بکشد. تمرکز کتاب بر سالهای پایانی عمر حاج قاسم است و وحید زمانی نیا بعنوان یکی از شخصیت های محوری این بخش معرفی می شود.
در این اثر، خواننده با نحوه انتخاب وحید زمانی نیا بعنوان محافظ حاج قاسم آشنا می شود؛ انتخابی که بر مبنای سابقه حضور وی در سوریه و تجربه مدافعان حرم صورت گرفته است. کتاب، رابطه حرفه ای و انسانی میان فرمانده و محافظ را از خلال خاطرات و صحنه های کوتاه روایت می کند و تصویری از زندگی در سایه مأموریت های امنیتی عرضه می کند
«من محافظ حاج قاسمم»/ هاجر پور واجد/انتشارات شهید کاظمی
کتاب «من محافظ حاج قاسمم» اهمیت ویژه ای دارد؛ چون که روایت آن از زبان خود شهید وحید زمانی نیا بیان می شود. این کتاب، از تولد و خانواده شروع می شود و بتدریج به اعزام های مکرر به سوریه، سختی های مأموریت و نگاه شخصی او به مفهوم حفاظت می رسد. در این روایت، محافظت از حاج قاسم صرفا یک وظیفه سازمانی نیست، بلکه مسئولیتی اخلاقی و اعتقادی معرفی می شود.
«من محافظ حاج قاسمم» با تأکید بر جزئیات روزمره، اضطراب ها، لحظات خطر و سبک زندگی یک محافظ، تصویری کمتر دیده شده از پشت صحنه مأموریت های امنیتی عرضه می کند و از این منظر، یکی از منابع مهم برای شناخت نقش محافظان در کنار فرماندهان ارشد محسوب می شود.
پاسدار و مدافع امنیت
شهید هادی طارمی نزدیک به ۱۶ سال در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خدمت کرد و سال ها از اعضای تیم حفاظت حاج قاسم سلیمانی بود. وی در آستانه ۴۰ سالگی، در جریان حمله تروریستی فرودگاه بغداد به شهادت رسید.
«فصل رسیدن» / الهه آخرتی/ انتشارات روایت فتح
کتاب «فصل رسیدن» نوشته الهه آخرتی، زندگینامه داستانی شهید هادی طارمی است که روایت خودرا از خانواده آغاز می کند. این کتاب، برعکس داستانهای متعارف، تمرکز اصلی اش را بر مادر خانواده قرار داده و زندگی هادی طارمی را در بستر تجربه های یک خانواده شهیدپرور روایت می کند.
بخش های ابتدایی کتاب، به دهه ۶۰ و شهادت برادر هادی طارمی می پردازد و تاثیر این واقعه بر تشکیل شخصیت هادی را بررسی می کند. نویسنده، با داستانهای مادرانه، فضایی عاطفی اما کنترل شده می سازد که در ادامه، به زندگی حرفه ای هادی طارمی در سپاه و تیم حفاظت حاج قاسم سلیمانی پیوند می خورد. «فصل رسیدن» بیشتر از آن که یک روایت صرفا نظامی باشد، کتابی درباره ی خانواده، صبر و تداوم یک مسیر است.
«به رنگ حبیب»/ صادق عباسی ولدی/ انتشارات شهید کاظمی
کتاب «به رنگ حبیب» نوشته صادق عباسی ولدی، به شکل مشخص تر به سالهای حفاظت هادی طارمی از حاج قاسم سلیمانی می پردازد. این کتاب، از مجموعه «محافظان آسمانی» است و تلاش می کند نقش محافظان را بعنوان حلقه ای کمتر دیده شده اما حیاتی در کنار فرماندهان برجسته کند.
«به رنگ حبیب» با بهره گیری از خاطرات، داستانهای کوتاه و توصیف موقعیت های حساس، نشان میدهد چطور همراهی چندساله هادی طارمی با حاج قاسم، به رابطه ای عمیق و مبتنی بر اعتماد متقابل تبدیل شد؛ رابطه ای که سرانجام، به شهادت هر دو در یک واقعه انجامید.
همراه شجاع در خطوط مقدم
شهید محمد شیبانی از خانواده ای برخاسته بود که مفهوم مبارزه و جهاد را قبل از او تجربه کرده بودند. پدرش از نیروهای سپاه بدر بود که در مواجهه با رژیم بعث عراق به شهادت رسید. خود او نیز، با وجود تعلق خاطر به خانواده و تنها فرزندش، مسیر همراهی با حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس را انتخاب نمود و در همان حمله تروریستی فرودگاه بغداد به شهادت رسید.
«خواب های ناتمام»/ الهه آخرتی/ انتشارات روایت فتح
کتاب «خواب های ناتمام؛ زندگینامه داستانی اطیاف زبیدی همسر شهید محمد شیبانی» نوشته الهه آخرتی، اثری است که از زاویه ای متفاوت به واقعه فرودگاه بغداد نگاه می کند. محور اصلی کتاب، زندگی اطیاف زبیدی است؛ زنی جوان که زندگی اش با جنگ، آوارگی و شهادت گره خورده است.
در این کتاب، زندگی محمد شیبانی از خلال روایت همسرش بازخوانی می شود. نویسنده، به پیشینه خانوادگی شهید، شهادت پدر و تاثیر آن بر انتخاب های وی می پردازد و سپس، همراهی محمد شیبانی با حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس را در چارچوب خاطرات و داستانهای غیرمستقیم بازتاب می دهد.
«خواب های ناتمام» فراتر از یک زندگینامه فردی، تصویری از جامعه عراق در سالهای جنگ، اردوگاه های آوارگان و تبعات اجتماعی ترور را عرضه می کند. این کتاب، روایت یک خانواده نیست؛ بلکه بخشی از تاریخ معاصر عراق است که از دریچه زندگی یک زن و یک شهید دیده می شود.
مخزن اسرار فرمانده
حسین پورجعفری، متولد ۱۳۴۲ کرمان، نزدیک ترین فرد به حاج قاسم سلیمانی بود و به او لقب «مخزن اسرار» داده شد. در مأموریت های داخلی و خارجی، از امدادرسانی به محرومان تا جنگ ۳۳ روزه لبنان و مواجهه با داعش، او نقش کلیدی داشت و اعتماد کامل فرمانده را همراه خود داشت.
«دلبافته»/ مریم علی بخشی/انتشارات خط مقدم
کتاب «دلبافته» نوشته زهرا قاسمی، همسر شهید حسین پورجعفری، یکی از مهم ترین منابع مکتوب درباره ی نزدیک ترین یار حاج قاسم سلیمانی است. این کتاب، روایت زندگی مشترک، سالهای طولانی مأموریت و همراهی مداوم پورجعفری با حاج قاسم را از زاویه ای خانوادگی و با این وجود مستند بازگو می کند.
در «دلبافته»، خواننده با پشت صحنه مأموریت ها، دوری های مکرر، اضطراب های همسران و فضای زندگی در کنار یک فرمانده میدانی آشنا می شود. کتاب، بدون ورود مستقیم به تحلیل های نظامی، نقش پورجعفری را بعنوان دستیار ویژه و امین اسرار حاج قاسم برجسته می کند.
این اثر، نشان میدهد همراهی با حاج قاسم، تنها در میدان جنگ خلاصه نمی شد، بلکه به معنای زندگی در سایه مأموریت های دائمی و تصمیم های بزرگ بود. «دلبافته» از این منظر، سندی اجتماعی از زندگی خانواده های نیروهای نیروی قدس شمرده می شود
سرتیم حفاظت و مدافع جان
شهروز مظفری نیا، متولد ۱۳۵۷ کهک قم، سال ها در تیم حفاظت حاج قاسم خدمت کرد و در نهایت بعنوان سرتیم حفاظت فعالیت می کرد. تلاش او برای محافظت از فرمانده نیروی قدس، نمونه ای از از خودگذشتگی و تعهد در شرایط خطرناک بود و همراهی اش با حاج قاسم تا انتهای عمر ادامه یافت.
«هم مسیر تا آسمان»/ صادق عباسی ولدی/ انتشارات شهید کاظمی
کتاب «هم مسیر تا آسمان» نوشته صادق عباسی ولدی، به زندگی شهید شهروز مظفری نیا می پردازد؛ فردی که سال ها در تیم حفاظت حاج قاسم سلیمانی حضور داشت و بالاخره، بعنوان سرتیم حفاظت فعالیت می کرد. این کتاب، از کودکی و نوجوانی مظفری نیا شروع می شود و کم کم، مسیر او را به سوی محافظت از فرمانده نیروی قدس ترسیم می کند.
تمرکز اصلی کتاب، بر مفهوم «مسیر مشترک» است؛ مسیری که مظفری نیا را از فعالیتهای مذهبی و قرآنی به میدان های پرخطر امنیتی رساند. نویسنده، با روایت جزئیات مأموریت ها و موقعیت های حساس، نشان میدهد چطور محافظت از حاج قاسم، به بخشی جدایی ناپذیر از هویت این شهید تبدیل گشته بود.
«هم مسیر تا آسمان» با پایان بندی خود در واقعه فرودگاه بغداد، حلقه روایت را می بندد و همراهی محافظ و فرمانده را در یک نقطه تاریخی ثبت می کند.
نام هایی که هنوز روایت نشده اند
در میان شهدای حادثه فرودگاه بغداد، نام هایی چون حیدر علی، محمدرضا الجابری و حسن عبدالهادی هم دیده می شود؛ افرادی که تابحال اثر مستقلی درباره ی زندگی و همراهی شان منتشر نشده است. جای خالی روایت مکتوب از این چهره ها، همچنان در ادبیات معاصر مقاومت احساس می شود.
به طور خلاصه فرماندهان و نیروهایی از ایران و عراق که در سال های طولانی، در جبهه ای واحد تعریف می شدند، این دفعه در نقطه ای واحد به پایان راه رسیدند. این گزارش، نگاهی دارد به بخشی از این همراهان؛ اشخاصی که برخی از آنان مبحث کتاب و روایت مکتوب شده اند و برخی دیگر هنوز کمتر شناخته شده اند. مسیر زندگی او اما به تدریج از کار فنی به فعالیت های سیاسی و نظامی تغییر جهت داد و بعدها در مقطع کارشناسی ارشد علوم سیاسی هم تحصیل کرد.
منبع: تعمیركار
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان سایت تعمیرکار در مورد این مطلب